Gokuraku Shujō (極楽衆鳥): Bungei

Phẩm cách của ngôn từ

<div style="text-align: center;">
 </div>
<div style="text-align: center;">
<img class="post-image-placeholder" src="https://i.imgur.com/pnV4fM4.png" style="max-width: 100%; min-height: 546px;" /> </div>
<div style="text-align: center;">
 </div>
<div style="text-align: center;">
Một</div>
  Hãng taxi nào đó trưng quảng cáo tuyển dụng tài xế lên chính thân xe: "Lương tháng xxx triệu, tỷ lệ ăn chia lên đến yyy%" 
 Chợt thấy lăn tăn với từ "ăn chia". Chẳng lẽ tiếng Việt đã xuống cấp 
tới mức này rồi sao. Mà không phải. Ngôn ngữ là một trong những đặc 
trưng phản ánh tâm thức của con người sống trong xã hội rõ rệt nhất. 
Không phải là ngôn ngữ xuống cấp, mà là tâm thức của con người xuống cấp
 và nó thể hiện rõ rệt qua lời ăn tiếng nói. Nhưng dòng quảng cáo đó vẫn
 tồn tại hết năm này qua tháng nọ. 
 
 
<div style="text-align: center;">
 Hai</div>
 Nhận được báo nội bộ trong công ty: "Chúng ta đã đòi được tiền đền bù từ công ty X". 
 Báo cáo được gửi chính thức cho các ban bệ. Một cảm giác rất chợ búa 
lại tồn tại trong môi trường được cho là trí thức. Không một ai ý kiến 
gì. Trong bất kỳ ngôn ngữ nào, ở thời đại nào đi nữa cũng luôn tồn 
tại những từ ngữ cao sang, lối diễn đạt thanh nhã bên cạnh những từ chợ 
búa đường xá, lối nói thô thiển. Nhưng vấn đề là loại ngôn ngữ thế nào 
thì phù hợp với môi trường thế đó. Ở chợ xá, không thể đòi hỏi những lời
 thanh cao như thơ Đường, còn trong nhà trường thì không thể chấp nhận 
những lời bán cá. Nếu lũ đầu trộm đuôi cướp dùng từ "ăn chia" để bàn về 
chiến lợi phẩm của chúng thì sẽ chẳng là vấn đề gì, vì đây là từ hoàn 
toàn phù hợp với hoàn cảnh, bản chất của chúng. Nhưng ta vẫn thấy 
những từ ngữ thiếu phẩm cách, lối diễn đạt thô tục như vậy vẫn tồn tại 
trong môi trường trí thức, ngày càng lộ rõ, lan rộng ở môi trường công 
cộng. Như vậy phải chăng là số người phù hợp với loại ngôn ngữ thiếu 
phẩm cách kia, ngày càng lan rộng, len cả vào môi trường trí thức? 
 
 
<div style="text-align: center;">
 Ba</div>
 Sau biến cố lịch sử năm nọ, một loạt toilet công cộng ở Sài Gòn được đóng tấm bản, trên có ghi chữ to, rõ ràng: 
 - NHÀ ỈA 
 Còn các bệnh viện phụ sản thì được đổi thành: 
 - NHÀ ĐẺ 

 Cho nó bình dân giản dị, dễ hiểu. Một thời gian sau thì người ta tự 
thấy xấu hổ với những thứ mình viết ra, nên đã gỡ xuống hết. May mắn 
thay là vẫn còn có sự xấu hổ. 
 
 
<div style="text-align: center;">
 Bốn</div>
 Tôi không sống trong thời 
của Thạch Lam, Khái Hưng, Nhất Linh hay thời của Nguyễn Tất Nhiên, Phạm 
Duy,... nhưng qua thư tịch để lại thì ai cũng nhận thấy một điều rằng, 
đã có một thời kỳ, tiếng Việt rất đẹp và sáng. Hẳn là do lòng người thời
 đó cũng rất đẹp và sáng. Hoặc giả là thứ văn hóa thô thiển, thiếu phẩm 
cách không được nổi trội dù là có tồn tại. Trái ngược với ngày nay. 
Vì sao lại như vậy? Nhiều người đưa ra nhiều cách giải thích, nhưng có 
lẽ hợp lý hơn cả là thứ văn hóa thiếu phẩm cách đã gặp được môi trường 
phát triển thuận lợi. Hay nói một cách dân dã hơn, là "gặp thời". Còn 
nói theo kiểu các cụ nhà Nho thì là "tiểu nhân đắc chí". 
 Tiếng 
Việt có cái may mắn là rất dễ đánh vần. Chỉ cần học dăm ba tuần là có 
thể ráp vần, đọc viết được hết chữ. Tiếng Nhật, tiếng Hán thì ngược lại,
 thuộc loại học chữ nào biết chữ đó. Người Nhật học chữ quốc ngữ của họ 
rất khổ. Hầu như ai ai cũng sắm trong nhà một quyển từ điển quốc ngữ. Vì
 nếu không như thế thì họ chẳng thể đọc/viết được chữ nước họ. Còn cái 
may mắn của tiếng Việt hóa ra lại là cái dở. Ai ai cũng có thể đọc/viết 
tiếng Việt thông thạo nên chẳng mấy ai cần từ điển tiếng Việt. Thành ra 
càng ngày, người ta càng ít hiểu ít biết hơn về thứ ngôn từ mà mình đang
 sử dụng. Từ ngữ, ngoài ý nghĩa ra thì còn có sắc thái. Nhưng với tình 
trạng không mấy ai có từ điển quốc ngữ trong nhà, thì càng ngày, việc 
hiểu được ý nghĩa của từ đã khó rồi, còn nói gì đến việc nắm được sắc thái của từ.

Phẩm cách của ngôn từ

Một Hãng taxi nào đó trưng quảng cáo tuyển dụng tài xế lên chính thân xe: "Lương tháng xxx triệu, tỷ lệ ăn chia lên đến yy...

Đọc thêm »

Tâm thanh văn diệu hương

Một bài nói chuyện lan man, hòng mua vua cho được một vài trống canh. 
 <img alt="" height="470" src="https://i.imgur.com/NQMzZem.png" style="max-width: 100%; min-height: 480px;" width="640" /> 
 
<div style="text-align: center;">
Một</div>
<div style="text-align: center;">
  </div>
Con người ta sinh ra trên đời, đã có 6 căn (nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý) và 6 trần (sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp), nhưng tựu trung thứ tác động nhiều nhất đến con người thường thấy chỉ là 2 căn: nhãn, nhĩ và tương ứng với nói là 2 trần: sắc, thanh. Làn suy nghĩ con người chỉ ở một trang hai dạng: hình ảnh hoặc âm thanh. Ta nghĩ đến ai đó, là hình ảnh người đó hiện lên trong đầu. Ta suy tính điều gì đó, ta nghe đâu có thanh âm vang bên tai về những điều ấy. 
Hiếm khi nào thấy suy nghĩ ở dạng cảm thụ khác. Thú vui giải trí ngày nay đa dạng hơn xưa, khoa học kỹ thuật cũng phát triển hơn xưa, nhưng tựu trung chỉ chỉ khai thác ở 2 yếu tố là hình ảnh và âm thanh. Một bộ phim thường chỉ dừng lại ở mức phục vụ con mắt và lỗ tai của người xem. Có lẽ những thứ khác, như mùi hương, hay cảm giác tiếp xúc da thịt, là còn khó quá vậy. 
 
<div style="text-align: center;">
Hai</div>
<div style="text-align: center;">
 </div>
Thi nhân Đỗ Phủ đời Đường có viết: Đăng ảnh chiếu vô thụy Tâm thanh văn diệu hương (Tạm dịch: bóng đèn soi không ngủ, lòng trong nghe hương nhiệm mầu) Trong cái tĩnh lặng của đêm khuya, dưới ánh đèn leo loét thì ông quên cả ngủ. Nhưng điểm đáng nói ở đây là câu sau, khi tâm đạt đủ độ thanh vắng thì bỗng "nghe" thấy mùi hương diệu kỳ. Nghe mùi hương như nghe bằng lỗ tai. Mùi hương diệu kỳ như chạm vào dây tơ đàn, phát ra âm thanh. Có lẽ khi đạt đến mức độ nào đó thì con người ta không còn bị ràng buộc bởi giới hạn vật lý nữa. Tự do tự tại có phải là đây? 
 
<div style="text-align: center;">
Ba</div>
 
Người Nhật Bản nổi tiếng chu đáo, cầu toàn. Phàm thứ quỷ sứ gì nhỏ nhặt nhất của cuộc sống, họ cũng đều nâng nó lên cao được. Và thường kèm theo một chữ "đạo" phía sau: thư đạo, hoa đạo, kiếm đạo, nhu đạo, hiệp khí đạo,... Ấy nhưng mà còn một thứ đạo khác mà ít người biết: hương đạo (香道 - Kōdō). Nói nôm na là thú thưởng thức mùi hương. Theo tôi, đó là một thú chơi quý tộc. Không nói nghĩa quý tộc một cách vật chất (tiền mua hương, mua trầm khá tốn kém), nó còn đòi hỏi tính quý tộc ở cốt cách. Người chơi phải biết. Phải tinh tế. Vì vậy mà nó khó. Hạng bình dân, phàm phu vũ cốt khó lòng tiếp cận. 
Việc thưởng thức mùi hương trong hương đạo, được gọi bằng thuật ngữ: văn hương (聞香 - monkō), nghĩa là "nghe (bằng tai) mùi hương". Cũng giống Đỗ Phủ. Mùi hương không còn là đối tượng của mũi để ngửi, mà phải lắng tâm để nghe, để cảm nhận mùi hương từ trong tâm. Đó là cách thưởng thức hương trọn vẹn nhất. 
 
<div style="text-align: center;">
Bốn</div>
 
Lại chuyện bên Nhật. Thời cổ có mảnh trầm hương to trôi dạt vào bờ. Người dân nhặt được đem tiến bề trên. Bề trên trân quý, đặt tên là "lan xa thể" (ranjata) và đem cất kho không cho ai ngửi. Công thần lập quốc các thứ to to lắm cũng chỉ được tặng một miếng gỗ xẻo từ khúc trầm ấy. Từ đó các bề trên tranh giành quyền lực đều coi miếng gỗ trầm ấy là biểu tượng của quyền lực. Ai giữ khúc trầm hương ấy, xứng đáng làm chủ thiên hạ. Giá trị khúc trầm hương to như cả cái nước Nhật. 
 
<div style="text-align: center;">
Năm</div>
 
Một kinh điển Phật giáo Đại Thừa là kinh Duy Ma Cật, có ghi câu chuyện về một cõi nước ở phương xa, tên là cõi nước Chúng Hương. Vị giáo chủ ở đó là đức Phật Hương Tích. Điểm đặc biệt ở cõi nước đó là, tất cả mọi thứ, đền đài, đất đai, cỏ cây,... hết thảy đều là mùi hương. Phật Hương Tích ở cõi ấy cũng không dùng lời nói, chữ nghĩa văn tự để thuyết pháp như Phật Thích Ca ở cõi chúng ta. Ngài dùng mùi hương để thuyết pháp. Chúng sinh ở cõi ấy nghe được mùi hương liền được tâm thanh tịnh, xa lìa phiền não. 
Thật vi diệu. Ở cõi chúng ta, chúng sinh ưa lời nói nặng. Phải dùng lời nói nặng nề mới nghe thủng. Như cha mẹ ưa quát nạt con cái vì chúng quá lỳ lợm. Còn ở cõi Chúng Hương, chúng sinh chỉ cần nghe mùi hương là biết vâng lời. Quả thật là với não trạng bị ràng buộc trong thế giới vật chất của cõi người thì thật khó mà hình dung được một cõi nước được cấu thành từ mùi hương là ra sao. 
 
Nhất điểm mai hoa nhụy 
Tam thiên thế giới hương  
 
(Hoa mơ một chút nhụy, ba nghìn thế giới thơm) 
(Trích "Thiền lâm cú tập", Nhật Chiêu dịch)

Tâm thanh văn diệu hương

Một bài nói chuyện lan man, hòng mua vua cho được một vài trống canh. Một Con người ta sinh ra trên đời, đã có 6 căn (nhãn, nhĩ, ...

Đọc thêm »

Thiện tai thiện tai, chè ngon quá

Một 
Thú ăn chơi thời nay của thanh niên trai tráng là rất phong phú, từ lành mạnh cho tới không lành mạnh. Bar bủng, bú đá, cỏ cần các thể loại. Chỉ có bạn trẻ ngồi nhà chơi điện tử là lành mạnh. Nhưng thời tôi còn trẻ thì thú ăn chơi nó khác xa bây giờ lắm. Thời đó ra quán, mạnh dạn kêu một lon cô ca cũng đã là ăn chơi lắm rồi. Cách đó lâu lâu nữa thì đèo nhau trên chiếc xe đạp, khao nhau ly chè là đủ để chứng tỏ đại gia biết ăn chơi cho người ta nể rồi. 
 
Hai 
Cách đó vài trăm năm, chè là món ăn chơi của bậc trưởng giả mà bình dân chẳng thể nào ăn được. Cụ tổ tôi từng phục vụ trong phủ chúa, có ghi lại rằng mỗi lần có khách quý đến thăm, chúa cất giọng sai gia nhân: 
 
- Bây đâu, mang chè ra. 
 
Chỉ có vậy. Món ăn vặt rẻ tiền thời nay mà bọn trẻ ngày càng chê, đã từng là món ăn sang chơi sang chảnh của bậc vua chúa. 
 
<img height="473" src="https://i.imgur.com/Df2HIG3.png" style="max-width: 100%; min-height: 483px;" width="640" /> 
 
Ba 
Một lần sang Nhật, tôi được anh bạn người Nhật đãi món tráng miệng từa tựa như món chè đậu ở Việt Nam. Không ngờ "chè" cũng là một món ăn truyền thống lâu đời của người Nhật. 
Họ gọi tên món này là "Zenzai", viết chữ Hán là 善哉. Tôi tra từ điển Hán Việt thì thấy hai chữ này đọc là "thiện tai". 
Mô Phật, từ nhỏ tôi xem Tây Du Ký trên đài suốt, lạ gì câu cửa miệng của Đường tăng là "thiện tai thiện tai". Nhưng mà tôi cũng chả bao giờ buồn thắc mắc câu này có nghĩa là gì. Xem thì cứ xem thôi, thắc mắc làm gì. Suy nghĩ của phần đông dân ta là vậy. 
Tôi hỏi thì anh bạn mới nói thêm, chữ zenzai (善哉 - thiện tài) là đọc theo âm Hán Nhật. Còn đọc theo âm thuần Nhật là yoki kana (よきかな). Chữ "thiện" (善) mang nghĩa là tốt, tốt lành, có cùng cách đọc với các chữ mang nghĩa tương đương như "lương" (良) hay "hảo" (好). Các tĩnh từ này đều có cùng cách đọc thuần Nhật là yoi/yoki. Chữ "tài" (哉), đọc là "kana" mang nghĩa của một thán từ đứng ở cuối câu, tương đương với ~ vậy, ~ thay, ~ ru trong tiếng Việt. Chữ tai (kana) này cũng thường thấy trong các bài thơ Haiku của Nhật. 
 
<div style="text-align: center;">
さまざまの</div>
<div style="text-align: center;">
事おもひ出す</div>
<div style="text-align: center;">
桜哉</div>
<div style="text-align: center;">
 </div>
<div style="text-align: center;">
sama zama no</div>
<div style="text-align: center;">
koto omoi dasu</div>
<div style="text-align: center;">
sakura kana</div>
 
(Một bài thơ Haiku của thi thánh Matsuo Bashō) 
 
Ơ hay, vậy câu cửa miệng của nhà Phật thì có liên quan gì tới món chè Nhật Bản? Anh bạn tôi giải thích, thật ra là có. 
Hai chữ "thiện tai" đọc âm Hán Nhật là "zenzai", còn đọc kiểu thuần Nhật là "yoki kana", nghĩa là "tốt lắm thay", "tốt lắm". 
Trong kinh Phật, ta vẫn thường thấy đức Phật khen các đệ tử: lành thay, lành thay. 
Từ này xuất phát từ tiếng Phạn "sadhu". Đức Phật thường nói "sadhu" để khen thưởng, sách tấn các đệ tử khi họ hiểu được ý ngài giảng, hay làm những việc thiện lành. Các kinh sách Phật giáo dịch chữ "sadhu" này từ tiếng Phạn sang tiếng Tàu là "thiện tai". Chữ "thiện" đương thời không mang nghĩa hạn hẹp chỉ điều tốt trong khuôn khổ đạo đức, mà mang nghĩa rộng hơn, chỉ điều tốt đẹp. Còn chữ "tai" là từ cảm thán. Vậy thôi. Sadhu, thiện tai, hay dịch thuần Việt là "lành thay", tốt lắm thay. 
Ơ, tôi vẫn chưa hiểu mối liên quan giữa món chè Nhật Bản với câu tán thán "lành thay" này. 
Anh bạn tôi nói tiếp, thời đó nước Nhật còn nghèo khổ không thua gì nước Việt. Chè đậu nấu với đường, thêm miếng bánh giày (mochi) là thứ đồ ăn tuyệt phẩm mà chỉ có bậc quý nhân mới được thưởng thức. Một lần, có nhà sư nọ lần đầu được ăn món chè, vì quá ngon nên ông quên mất lẽ sắc không của nhà Phật mà thốt lên: 
 
- Ối giồi ôi ngon quá! 
 
Bậy! Chỉ đúng ý thôi chứ chưa đúng từ. Nếu dịch sang ngôn ngữ của vị sư đó vào thời đó sẽ là: 
 
- Thiện tai thiện tai! 
 
Mà ông sư là người Nhật nên chắc chắn đã nói: 
 
- Zenzai zenzai! 
 
Những người bình dân Nhật Bản khác có bao giờ được biết chè là cái món gì đâu. Nên khi nghe sư thốt lên "zenzai" thì đồ là chắc sư đang nói tên món đậu nấu nước đường ấy là "zenzai". 
 
À ra vậy. Tôi tự nhũ lòng, hôm nào ra phố ăn cốc chè Huế cũng phải thốt lên như vị sư kia cho sành điệu: thiện tai thiện tai! 
 
Ca Lăng Tần Già viết

Thiện tai thiện tai, chè ngon quá

Một Thú ăn chơi thời nay của thanh niên trai tráng là rất phong phú, từ lành mạnh cho tới không lành mạnh. Bar bủng, bú đá, cỏ cần các thể ...

Đọc thêm »

Ca khúc: Kōjō no tsuki - trăng trên thành hoang

<div style="text-align: center;">
Khái quát 
<img height="640" src="https://i.imgur.com/KfdRVeS.jpg" style="max-width: 100%; min-height: 640px;" width="640" /></div>
 
"Kōjō no tsuki" (荒城の月), tạm dịch là "trăng trên thành hoang", là ca khúc Nhật Bản được cho là một trong những bài ca tiêu biểu nhất thể hiện rõ nét suy nghĩ, tâm tình đặc trưng của con người Nhật Bản. Ca khúc này do nhà thơ Doi Bansui viết lời, Taki Rentarō soạn nhạc vào năm Meiji thứ 34 (1901) với giai điệu và lời ca buồn, thể hiện góc nhìn vô thường của con người Nhật Bản với sự hưng vong thịnh suy của cõi trần gian. "Kōjō no tsuki" là nhạc khúc kết hợp điệu 5, 7 đặc trưng của dòng nhạc cổ điển/truyền thống Nhật Bản là Imayō, và âm điệu của nhạc Tây phương. 
Năm 2007, "Kōjō no tsuki" được chọn vào danh sách trăm bài hát tiêu biểu do sở văn hóa Nhật Bản lựa chọn. 
 
"Kōjō no tsuki" được xếp vào danh sách những ca khúc không thể nào quên của nền âm nhạc Nhật Bản cận đại, và từng được bầu chọn là ca khúc Nhật Bản mà người Nhật yêu thích nhất. "Kōjō no tsuki" cũng được biết đến nhiều ở hải ngoại, không thua gì niềm tự hào "Ue wo muite arukō" của Sakamoto Kyū (ca khúc này được thị trường Tây phương cover với cái tên "Sukiyaki" và từng được xếp hạng Billboard). Khi ban nhạc Đức quốc "Scorpions" đến Nhật vào năm 1978, họ đã biểu diễn ca khúc này, góp phần làm nó được biết đến nhiều hơn tại hải ngoại. "Scorpions" cũng từng biểu diễn lại ca khúc này trong buổi Live tại Ōsaka năm 2016. 
 
 
<div style="text-align: center;">
Lịch sử</div>
 
Ca khúc này ra đời vào năm Meiji thứ 34 (1901), khi Văn bộ sảnh (Bộ giáo dục) Nhật Bản tổ chức cuộc thi viết ca khúc để đưa vào sách "Xướng ca" (sách giáo khoa âm nhạc ở bậc tiểu học, trung học trong chương trình đào tạo của Văn bộ sảnh). Đương thời, Doi Bansui là nhà thơ tân tiến của trường âm nhạc Tōkyō (nay là Đại học nghệ thuật Tōkyō) được nhà trường nhờ viết lời cho sách "Xướng ca" trung học. Kết quả tuyển chọn trong cuộc thi viết nhạc là ca khúc của Taki Rentarō, bấy giờ cũng thuộc khoa nghiên cứu của trường, được lựa chọn. Ca khúc Kōjō no tsuki" ra trong bối cảnh mà cả người viết lời và người viết nhạc không hề gặp nhau, giành được nhiều hảo ý từ báo chí. 
 
Nhà thơ Doi Bansui vốn người vùng Sendai phía Bắc Nhật Bản, ông viết lời ca khúc này với hình ảnh khu phế tích của thành Aoba, cư thành của tướng Data Masamune năm xưa ở vùng này. Trong khi đó thì nhạc sỹ Taki Rentarō lại liên tưởng đến phế tích thành Oka ở xứ Bungo, phía Nam Nhật Bản. Dù ra đời ở Tōkyō, nhưng dòng họ Taki trước đó từng giữ vị trí Gia lão, Samurai cao cấp coi sóc chính sự ở xứ Bungo. Cũng cần nói thêm rằng, trước thời điểm ca khúc này ra đời ít lâu thì nước Nhật vừa trải qua những biến động lớn về mặt cơ cấu xã hội. Nền chính trị Võ gia tập trung quyền lực trong tay dòng họ Tokugawa với các thế lực võ sỹ chư hầu đã chấm dứt, nhường chỗ cho tân chính phủ Meiji. Miền Nam, quê hương của Taki Rentarō, và miền Đông Bắc, quê hương của Doi Bansui cũng vừa chứng kiến cảnh bại trận của các thế lực Samurai trước chính phủ mới. Những đặc quyền đặc lợi, những thói quen sinh hoạt của giai cấp Samurai trong xã hội cũ đã không còn chỗ đứng. Sự thay đổi những giá trị này đã tác động đến tâm tình của nhiều người trong xã hội, mà có lẽ trong đó có cả Taki Rentarō và Doi Bansui, càng làm họ thấm thía hơn trước cái vô thường của lẽ đời. 
 
 
<div style="text-align: center;">
Ca từ</div>
 
Ca từ của "Kōjō no tsuki" thắm đượm nỗi buồn vô thường một cách đẹp đẽ. Cả bài gồm bốn khổ thơ. Khổ thơ đầu gợi lại hình ảnh vinh hoa của ngôi thành năm xưa, khi tiếng cười nói, chén thù chén tạc vang trên lầu cao của thành, dưới bóng hoa xuân và gốc tùng ngàn năm. Cây tùng được cho là loài cây sống lâu ngàn đời, và chữ "ngàn đời" (thiên đại, sendai) đồng âm với địa danh Sendai (Thiên Đài), nơi Date Masamune cai quản, đóng cư thành. 
Câu "ánh sáng ngày xưa, nay ở đâu" (mukashi no hikari ima izuko) được lặp đi lặp lại ở cuối hai khổ thơ đầu như một sự da diết, luyến tiếc vào quá khứ. Ở những khổ thơ sau, hình ảnh vầng trăng trên nền thành, nay đã hoang phế vì vật đổi sao dời, như một sự đối chiếu giữa cái thường hằng và cái biến đổi. Trăng chiếu nửa đêm trên thành, nhưng giờ đây chỉ còn trơ gốc đá với rêu phong và tiếng gió lùa qua gốc cổ tùng. Ánh trăng năm xưa vẫn còn đó, nhưng giờ đây trăng sáng vì ai. Những người muôn năm cũ, hồn ở đâu bây giờ? 
 
 Dưới đây là lời ca khúc do Bảo Thụ dịch thô sang Việt ngữ 
 
春高楼の花の宴 Haru kōrō no hana no en 
Thành cao mở hội dưới hoa xuân 
めぐる盃影さして Meguru sakazuki kage sashite 
Chén rượu tiếng cười in bóng trăng 
千代の松が枝わけいでし Chiyo no matsugae wake ideshi 
Chị Hằng ngấp nghé gốc cổ tùng 
むかしの光今何処 Mukashi no hikari ima izuko 
Ánh sáng năm xưa nay còn đâu 
 
秋陣営の霜の色 Aki jin-ei no shimo no iro 
Doanh trại giữa thu nhuốm màu sương 
鳴きゆく雁の数みせて Nakiyuki kari kazu misete 
Bầy nhạn kêu vang giữa từng không 
植うるつるぎに照りそいし Uuru tsurugi ni teri soishi 
Ngọn kiếm cắm trơ chiếu bóng trăng 
昔のひかりいまいずこ Mukashi no hikari ima izuko 
Ánh sáng năm xưa nay còn đâu 
 
いま荒城の夜半の月 Ima kōjō no yowa no tsuki 
Trăng chiếu nửa đêm trên thành hoang 
変わらぬ光誰がためぞ Kawaranu hikari taga tame zo 
Ánh sáng ngàn thu chiếu vì ai 
垣に残るは唯かづら Kaki ni nokoro wa tada kazura 
Gốc thành còn trơ nhánh cỏ hoang 
松に歌うはただ嵐 Matsu ni utau wa tada arashi 
Vẳng nghe gió lùa giữa rặng tùng 
 
天上影はかわらねど Tenjō kage wa kawaranedo 
Trời cao in bóng vẫn thường hằng 
栄枯は移る世の姿 Eiko wa utsuru yo no sugata 
Thịnh suy biến chuyển chuyện cõi đời 
うつさんとてか今もなお Utsusan toteka imamo nao 
Đến nay trăng sáng hãy còn soi 
ああ荒城の夜半の月 Ahh kōjō no yowa no tsuki 
Hỡi ôi trăng sáng nửa đêm trên thành hoang 
<div>
 </div>
<div>
 </div>
<div>
 </div>
<iframe allow="accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/5nUDOW8N7Bo" width="560"></iframe>
<iframe allow="accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/Lt2Im7z77TA" width="560"></iframe>
<iframe allow="accelerometer; autoplay; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture" allowfullscreen="" frameborder="0" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/SbLuhlq-qik" width="560"></iframe>

Ca khúc: Kōjō no tsuki - trăng trên thành hoang

Khái quát " Kōjō no tsuki " (荒城の月), tạm dịch là "trăng trên thành hoang", là ca khúc Nhật Bản được cho là một trong ...

Đọc thêm »

Từ thế ca

<img height="400" src="https://i.imgur.com/5zV4wZj.jpg" style="max-width: 100%; min-height: 409px;" width="640" /> 
 
 
Có người từng nói, người Nhật Bản vốn không có triết lý gì đáng kể đối với cuộc sống, nhưng họ lại có một quan niệm đặc biệt đối với cái chết. Cái đẹp trong văn hóa truyền thống Nhật Bản hội đủ các yếu tố: "u", "nhàn", "thanh", "nhã" và đậm mùi chết chóc. Cái chết trong nét đẹp truyền thống của người Nhật không mang tính man rợ, kinh dị hay ám ảnh mà đượm vẻ man mác, một chút luyến tiếc như lòng người vốn biết nhưng vẫn cố cưỡng lại lẽ vô thường của cõi đời. Có khá nhiều khía cạnh thể hiện sự chết chóc là một nét đẹp trong tâm thức của người Nhật. Một trong những khía cạnh đó là thơ từ thế (từ thế ca, từ thế cú), bài ca từ biệt cõi đời, hay gọi tắt là "từ thế". "Từ thế" (辞世 - Jisei) vốn là danh từ chỉ sự chia lìa cõi đời, sau đó được dùng để chỉ hình thức thơ ca ngắn của người sáng tác lúc chuẩn bị lìa đời. Hình thức của kiểu thơ này gồm có Hán thi (thơ chữ Hán), kệ, Waka (Hòa ca, thể thơ theo nhịp 5-7) hay Haiku. Thơ từ thế được sáng tác ngay lúc tác giả chuẩn bị lìa đời. Đây là phong tục cố hữu ở vùng Đông Á, nhưng thấy rõ rệt nhất là ở Nhật. Nội dung của thơ từ thế thường là sự cảm khái, tóm lược về cuộc đời của tác giả trước lúc chết. Thiền sư dòng Lâm Tế (Rinzai) sống cuối thời Kamakura là Yakuō Tokuken viết, "lời của kẻ trước lúc chết không phải là lời tầm thường, đó là bức tường mà bất cứ ai cũng phải đi qua". Đến nay vẫn chưa xác định được tục viết thơ từ thế khởi nguồn từ khi nào, nhưng hình thức này nở rộng vào thời trung cổ ở Nhật và là không thể thiếu đối với giới văn nhân trước lúc chết, hoặc giới Võ sĩ trước khi tiến hành nghi thức Seppuku (mổ bụng tự sát). Trong trường hợp này thì thể thơ Waka với nhịp điệu 5-7 được sử dụng nhiều, còn các Thiền sư cũng có tục để lại thơ tuyệt bút trước lúc qua đời, theo hình thức kệ (Kệ đà). Akechi Mitsuhide, bộ tướng của Oda Nobunaga cuối thời Chiến quốc, người nổi lửa ở chùa Bản Năng (Honnō) giết chết chủ mình, sau đó bị thuộc hạ của Oda truy sát. Trước lúc tự sát, Akechi để lại bài thơ từ thế chữ Hán rằng: "Thuận nghịch vô nhị môn, đại đạo triệt tâm nguyên, ngũ thập ngũ niên mộng, giác lai quy nhất nguyên" (順逆無二門 大道徹心源 五十五年夢 覚来帰一元). (Dịch ý: quy thuận và phản nghịch vốn một lẽ, ta như tỉnh giấc mộng 55 năm mà trở về với cái đạo lớn, gốc rễ của tâm) Uesugi Kenshin, danh tướng sùng Phật giáo thời Chiến quốc, trước lúc qua đời cũng để lại thơ từ thế dưới hình thức kệ của nhà Phật, phảng phất lẽ vô thường: "Tứ thập cửu niên, nhất thùy mộng, nhất kỳ vinh hoa, nhất bôi tửu" (四十九年一睡夢 一期栄華一盃酒). (Dịch ý: 49 năm, một giấc mộng, một thời vinh hoa, một chén rượu) Đến thời Edo thì thơ từ thế ở hình thứ kệ biến mất, đồng thời chứng kiến trào lưu chuyển đổi từ thể thơ Waka sang thơ Haiku, Kyōka (Cuồng ca - thơ điên). Trong thời kỳ này, văn chương từ thế đạt đến đỉnh cao khi miêu tả cái chết một cách nhẹ nhàng, sáng sủa nhưng vẫn lột tả được tầm quan trọng của nó. Yếu tố thô tục, hài hước vốn không có trong thơ Waka cũng được sử dụng rộng rãi trong thời kỳ này. Những người bị buộc phải chọn cái chết vì lý do chính trị thường sử dụng Hán thi cho bài ca từ biệt cõi đời của mình cũng là một nét đặc trưng trong thời kỳ này. Một trong những bài thơ từ thế nổi tiếng thời Edo ở dạng Waka được nhắc đến nhiều qua các phim Jidai-geki là bài thơ của Asano Naganori, chúa phiên Akō ở xứ Harima. Bài thơ của Asano gắn liền với sự kiện 47 Rōnin (Võ sĩ vô chủ) báo thù cho chủ cũ trong sự kiện "Lãng sĩ thành Akō". (Tham khảo: <a href="https://gokuraku-shujo.blogspot.com/2013/12/khai-quat-ve-chushingura.html" target="_blank">bài này</a>). "Kaze sasou  風さそふ Hana yori mo nao  花よりもなほ Ware wa mata   我はまた Haru no nagori wo  春の名残を Ikani to ya sen"   いかにとやせん 
 
 
 
 (Dịch ý: hơn cả cánh hoa (anh đào) trước gió, ta còn luyến tiếc mùa xuân này lắm thay) 
 
 
 
Xem video: 
 
<a href="https://www.facebook.com/gokurakushujo.vietsub/videos/947842752045644/">https://www.facebook.com/gokurakushujo.vietsub/videos/947842752045644/</a> 
 
 Về thơ từ thế ở hình thức Haiku, không thể không nhắc tới bài thơ của Thi thánh Matsuo Bashō. Đây là bài thơ Haiku cuối cùng của Bashō sau chuyến đi đến xứ Iga. "Tabi ni yande  旅に病んで Yume wa karenon wo  夢は枯野を Kake mawaru" かけ廻る (Dịch ý: mang bệnh trên đường lữ hành, mộng ta vẫn còn lởn vởn trên cánh đồng khô) Suy nghĩ về cái chết, cũng như những bài thơ từ thế của người Nhật được vị học giả thơ ca Nhật Bản là Yoel Hoffmann (Do Thái) viết trong cuốn "Japanese Death Poems". Cuốn sách này tập hợp nhiều bài thơ từ thế của các Thiền sư, Võ sĩ Nhật Bản qua các thời đại, được Yoel dịch Anh ngữ. Cuốn sách được xuất bản từ năm 1986 và nhận được nhiều phản ứng tích cực từ độc giả phương Tây. 
 
 
<iframe allowfullscreen="true" allowtransparency="true" frameborder="0" height="314" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/video.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fgokurakushujo.vietsub%2Fvideos%2F947842752045644%2F&show_text=0&width=560" style="border: none; overflow: hidden;" width="560"></iframe>

Từ thế ca

Có người từng nói, người Nhật Bản vốn không có triết lý gì đáng kể đối với cuộc sống, nhưng họ lại có một quan niệm đặc biệt đối với cá...

Đọc thêm »

Yêu quái Nhật Bản: Âm ma la quỷ

<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/9zzbFaD.jpg" style="max-width: 100%; min-height: 398px;" /></div>
 
 
<div style="text-align: center;">
 Âm ma la quỷ theo mô tả của họa sĩ Toriyama Sekien</div>
 
 
<img class="post-image-placeholder" src="https://i.imgur.com/KTNc9Ty.jpg" style="max-width: 100%; min-height: 413px;" /> 
 
<div style="text-align: center;">
Tạo hình Âm ma la quỷ trong game Nioh </div>
 
Onmoraki (陰摩羅鬼 - Âm ma la quỷ) là một loại yêu quái, quái điểu được nhắc tới trong cổ thư Trung Hoa và Nhật Bản. Loại yêu quái này được cho là sinh ra từ khí của xác mới chết, do xác chết không được cúng kiến mà thành. Onmoraki (Âm ma la quỷ) có khi còn xuất hiện ở chỗ sư sãi biếng nhác đọc kinh văn. Họa sĩ cổ điển Toriyama Sekien đã vẽ lại quái điểu này trong tập tranh "Konjaku Gazu zoku Hyakki" (tập tranh vẽ bách quỷ xưa nay, phần 2) theo lời mô tả từ cổ thư Trung Hoa "Thanh tôn lục" với hình dáng của chim, toàn thân màu đen, mắt như đốm lửa, đập cánh cất tiếng hót cao lanh lảnh. Trong cổ thư "Thanh tôn lục" có đoạn viết như sau về quái điểu Âm ma la quỷ này. Đời nhà Tống, ở Trịnh châu có người tên Thôi Tự Phúc. Một lần nọ khi đang nằm ngủ trên bảo điện của một ngôi chùa ngoài kinh thành thì giật mình tỉnh dậy vì có tiếng quở mắng. Định thần nhìn lại thì thấy một quái điểu như mô tả, khi Thôi bỏ chạy thì quái điểu biến mất. Thôi đem chuyện hỏi tăng lữ trong chùa thì được biết ở đây không có quái điểu nào như vậy, nhưng mấy ngày trước có để tạm xác người chết. Thôi quay về kinh đô, hỏi thăm sư trong chùa ở đây thì được biết đó là Âm ma la quỷ sinh ra từ khí của người mới chết. Trong tập cổ thư "Taihei Hyakki monogatari" ở Nhật cũng có ghi chuyện tương tự như "Thanh tôn lục". Tại xứ Yamashira (ngày nay là phủ Kyōto) có người tên Takuhei định ngủ trong chùa thì có tiếng gọi dậy. Takuhei thấy con quái điểu, hoảng sợ bỏ chạy, quan sát từ trong bóng tối thì quái điểu biến mất. Takuhei đem chuyện hỏi trưởng lão trong chùa thì được biết theo Đại tạng kinh thì đây là yêu quái Âm ma la quỷ sinh ra từ xác chết để tạm ở chùa gần đó. Nguồn gốc tên gọi Âm ma la quỷ xuất phát từ "ma la", một thứ ma quấy nhiễu cản trở đường giác ngộ, thêm vào chữ "âm" và "quỷ" để nhấn mạnh rằng đó là loại ma đồng thời cũng là quỷ. Có ý kiến cho rằng đó là hỗn hợp của "âm ma" (chướng ngại) và "la sát quỷ".

Yêu quái Nhật Bản: Âm ma la quỷ

Âm ma la quỷ theo mô tả của họa sĩ Toriyama Sekien Tạo hình Âm ma la quỷ trong game Nioh Onmoraki (陰摩羅鬼 - Âm ma la quỷ) là...

Đọc thêm »

Đền thờ Inari ở Fushimi

Thần Inari, hay Inari Đại minh thần (稲荷大明神 - Inari Daimyōjin) là vị thần chi phối ngũ cốc, thần nông nghiệp trong thần thoại Nhật Bản. Trên khắp nước Nhật có khoảng 3 vạn đền thờ vị thần này, nhưng lớn nhất là đền thờ Inari ở Fushimi, thuộc cổ đô Kyōto. Đền thờ này được xây dựng từ năm Wadō  thứ 4 (711 Tây lịch) và kể từ đó, nơi này trở thành tâm điểm của tín ngưỡng Inari, nơi người Nhật đến để cầu nguyện phong thuận vũ điều, ngũ cốc được mùa, mua may bán đắt, người người được hạnh phúc. 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img height="423" src="https://i.imgur.com/NMs3JSv.jpg" width="640" /></div>
 
 
 
<div style="text-align: center;">
Đền thờ Inari ở Fushimi, Kyōto</div>
<div>
 </div>
<div>
Đền thờ Inari ở Fushimi là địa điểm quay phim của bộ phim Hollywood năm 1997 là "Memoirs of a Geisha" (tên phát hành ở Nhật: "Sayuri"). Kể từ đó, đền thờ này đón một lượng du khách lớn đến viếng thăm hàng năm. Điểm độc đáo nhất của đền Fushimi Inari là hơn 10.000 cánh cổng Torii nằm san sát nhau trên một đoạn đường dài, và nhiều tượng cáo (hồ ly) trong khuôn viên. Người ta cho rằng con cáo (hồ ly) là sứ giả của thần Inari nên đôi khi cái tên Inari còn được dùng để chỉ hồ ly.</div>
<div>
Năm 2014, đền Fushimi Inari được bầu chọn là địa điểm du lịch được người ngoại quốc yêu thích nhất. Không chỉ vậy, đền Fushimi Inari còn nổi tiếng bởi 10 điều kỳ thú như dưới đây.</div>
<div>
 </div>
<div>
#1 Tục gieo đất</div>
<div>
 </div>
<div>
Phía sau chính điện của đền Inari là ngọn núi Inari. Núi này được xem là thánh địa của thần Inari giáng lâm khi xưa. Inari là vị thần cai quản ngũ cốc nên người ta cho rằng nếu lấy đất từ núi Inari đem về rải xuống ruộng thì ngũ cốc sẽ xum xuê. Thời xưa người ta lấy viên đất to bằng hạt cơm từ trên núi Inari, bên ngoài sơn bạc và gọi là "Tsubotsubo", đem rải xuống ruộng trong lễ cầu được mùa. Viên đất Tsubotsubo sau phát triển thành hình nhân bằng đất sét. Ngày nay hình nhân Fushimi được xem như một món đồ chơi đặc sắc của địa phương. Đến nay, khi có hình nhân đất sét hay chuông đất sét vỡ thì người dân đem mảnh vỡ chôn trong khu đất của nhà mình như một vết tích của tục gieo đất xuống ruộng để cầu được mùa khi xưa.</div>
<div>
 </div>
<div>
<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/sD8Njzm.jpg" /></div>
</div>
<div>
Hình nhân đất sét ở Fushimi, tay cầm viên đất sơn màu bạc bên ngoài</div>
<div>
 </div>
<div>
#2 Xin lộc đầu năm 
 
Hàng năm cứ vào tháng 2 Tây lịch, lễ hội "Hatsu uma Taisai" (sơ ngọ đại tế, lễ hội lớn của ngày ngọ đầu tiên trong năm) được tổ chức tại đền thờ Fushimi Inari để tưởng nhớ thần Inari giáng lâm vào năm Wadō thứ 4. Kể từ thời Heian thì đây là lễ hội thần Inari lớn nhất trong năm. Trong ngày này, người đến tham bái được ban cho "lộc" là một nhành cây sam (Sugi). 
Cây sam (cây Sugi) được cho là cây thần của thần Inari. Ngày xưa, người đến tham bái trong ngày sơ ngọ nhất định phải bẻ một cành cây sam, mang về nhà trồng trong vườn hay chậu nhà mình. Nếu cành cây mọc rễ thì đó là dấu hiệu "cát" (tốt lành), còn nếu cành cây không mọc rễ thì đó là điềm "hung" (xấu). Ngày nay người ta không còn bẻ cành nữa mà cành cây sam được các tư tế ban cho người đến tham bái để làm bùa cầu mua may bán đắt, trong nhà bình an. 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/in9e3g8.jpg" /></div>
 
 
 
#3 Nghìn cánh cổng Torii 
 
Cổng Torii là điểm đặc trưng của những ngôi đền Thần đạo, ngăn cách cõi thế tục với không gian của thần linh. Cổng Torii được sơn màu đỏ, gồm 2 cột dọc đỡ 2 thanh xà bên trên. 
 
Từ chính điện của đền Fushimi Inari theo đường leo lên núi Inari có vô số cánh cổng Torii sơn đỏ đứng san sát nhau tạo thành cảnh quang thần bí. Con đường này còn được gọi là "đường hầm đỏ", tên gọi khác là con đường "nghìn cánh cổng Torii" (Sembon Torii). Tuy gọi là nghìn cổng nhưng số lượng thực tế là hơn10.000 cổng trên suốt con đường dài 4 km. 
Tục truyền rằng người nào mang tín ngưỡng Inari và có ước nguyện mong thành sự thật thì phải đi qua hết những cánh cổng này. Cũng có thuyết giải thích rằng những cánh cổng này là do những người theo tín ngưỡng Inari từ thời Edo cúng dường vì ước nguyện của họ đã thành sự thật.  
 
Lý do lớn nhất khiến người ngoại quốc yêu thích đền thờ Inari ở Fushimi này chí là con đường nghìn cổng Torii. Đứng trước hàng cổng, người ta cảm thấy như đang ở trong một thế giới phi hiện thực, mang đầy màu sắc thần bí của thần thoại Nhật Bản. 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/liEaqe9.jpg" /></div>
 
 
<div style="text-align: center;">
<img height="266" src="https://i.imgur.com/9p7dVkg.png" width="400" />
</div>
 
 
# 4 Đá nặng nhẹ 
 
Đi qua khỏi nghìn cánh cổng Torii, có một chỗ gọi là "Oku no in". Tại đây có cặp đèn đá và phía trên đèn đá có hòn "đá nặng nhẹ" (Omokaru ishi). Du khách có thể đứng trước đèn đá bên trái hay bên phải tùy thích để cầu khấn, sau đó dùng hai tay để nâng đèn lên. Nếu như cảm thấy đá nhẹ hơn mình dự định thì lời khấn nguyện sẽ thành công, nếu ngược lại thì thất bại. Người ta nói phàm là người mang ác nghiệp thì có dùng sức thế nào đi nữa cũng không thể nâng hòn đá lên được. 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/XClnpNE.jpg" /></div>
 
# 5 Ao Shin-ike 
 Ven đường từ chỗ đá nặng nhẹ tiến về phía ngã 3 đường có cái ao lớn tên là Shin-ike (Tân Trì, ao mới). Truyền thừa cho rằng nếu người nào muốn tìm người bỏ nhà đi hay đi lạc thì chỉ cần đến ao này vỗ tay thì nhất định sẽ tìm được manh mối người đi lạc nhờ vào phương hướng của tiếng vọng lại. 
Ngoài ra bên bờ ao còn có chỗ lễ bái gọi là "Kumataka-sha", khi vào đó khấn vái rồi hướng về ao Shin-ike mà vỗ tay 2 lần. Nếu như tiếng vọng lại có cảm giác từ xa thì nguyện vọng sẽ lâu thành sự thật, còn nếu tiếng vọng gần thì sẽ chóng được toại nguyện. 
Vì đều liên quan đến tiếng vọng nên ao này còn có tên khác là "Kodama-ike" hay "Kodama-ga-ike", nghĩa là "ao tiếng vọng" và có vẻ như cái tên này phù hợp với sự thần bí của nó hơn. 
 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img height="480" src="https://i.imgur.com/6odaS2Q.jpg" width="640" /></div>
 
#6 Đá kiếm 
 Sâu bên trong núi Inayama có ngôi miếu tên là "Mitsurugi-sha" (Ngự kiếm xã), phía sau có tảng đá khổng lồ buộc dây Shime-nawa được cho là đá thần và gọi là "Tsurugi ishi" (Kiếm thạch). Truyền thuyết cho rằng Lôi thần (thần sét) ngày xưa bị giam trong tảng đá này nên còn có tên là "Kaminari ishi" (Lôi thạch, đá sét).  
Bên cạnh miếu có giếng nước được gọi là "nước nung kiếm". Theo truyền thuyết thì người thợ rèn kiếm thời Heian là Sanjō Kokaji Munechika đã dùng nước trong giếng này để rèn nên danh kiếm "Kogitsune-maru" với sự trợ giúp Kogitsune, con hồ ly sứ giả của thần Inari.</div>
<div>
 
<img height="480" src="https://i.imgur.com/7gwmMer.jpg" width="640" /> 
 Trong số nhiều ngôi miếu trên núi Inari thì "Mitsurugi-sha" là nơi linh thiêng nhất. Khi đến đây thì du khách cảm thấy lâng lâng, cảm giác như các linh thể đang thấm vào trong người. 
 
 
#7 Vô số nấm mồ 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img height="480" src="https://i.imgur.com/p1Q02Oj.jpg" width="640" /></div>
 
Trong núi Inari có một nơi với vô số đền thần tí hon được gọi là "O-tsuka" (nấm mồ), trước những đền thần này là những cánh cổng Torii tí hon tạo nên cảng quang kỳ dị. Thực tế những cánh cổng này là do những người mang tín ngưỡng Inari cúng dường, xem như đây là thần bảo hộ cá nhân. Vì cá nhân cúng dường nên kích cỡ, cách thờ cũng thiên sa vạn biệt. So với nhiều nơi khác trong quần thể đền thờ Inari thì nơi này có lịch sử khá gần đây, bắt đầu từ thời Meiji mới có. Đến cuối thời Meiji thì hình thành như ngày nay. 
Theo thống kê thì đầu thời Shōwa có 2.500 nấm mồ tí hon này, đến năm Shōwa thứ 40 thì đã hơn 7.000 còn hiện tại không dưới 10.000 
 
 
#8 Cổng Nune Torii 
 
Trong núi Inari có ngôi miếu "Kada-sha" và trước miếu có cánh cổng Torii bằng đá với tên gọi "Nune Torii". Thoạt nhìn thì thấy nó cũng như những cánh cổng Torii khác, nhưng thực ra có một điểm khác biệt giữa hai thanh xà ngang có phần trụ hình mái đền, trong khi ở cổng Torii thông thường chỉ là trụ đứng. 
Hình dạng Torii này là cực kỳ hiếm. Ngoài cổng Nune này thì chỉ còn một nơi duy nhất khác có kiểu cổng này, là ở miếu Inari trong đền thờ Nishiki Temman-gū. 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/MVAFeHK.jpg" /></div>
 Không ai rõ tại sao cổng Torii này lại có hình dạng khác biệt như vậy, cũng như nguồn gốc, ý nghĩa của tên gọi Nune là gì. Mọi thứ liên quan đến cổng Torii này đều là ẩn số. 
 
 
#9 Nến bà mụ Inari 
 
Dưới chân núi Inari có ngôi miếu tên là "Osamba Inari-sha" (miếu bà mụ đỡ đẻ Inari). Ngày xưa có cặp cáo đực cáo cái đào hang dưới nền đất của miếu này để làm tổ nuôi con. Vì cáo chăm sóc con rất tốt và sinh nở dễ dàng nên được tín ngưỡng là thần chăm con và sinh dễ, vì vậy nên miếu thờ mới có tên này. 
Người đến viếng có thể mang ngọn nến cháy dở trên bàn thờ thần đem về nhà châm lửa đốt. Dân gian tin rằng nếu ngọn nến mau cháy hết thì sự sinh nở sẽ được thuận lợi, dễ dàng. 
 
 
<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/q8yH2zA.jpg" /></div>
 </div>
<div>
Bên dưới nền đất của ngôi miếu này có 12 lỗ hang cáo, tương ứng với 12 tháng trong năm. Nếu sản phụ đứng trước lỗ hang tương ứng với tháng mình dự định sinh nở mà khấn nguyện thì sẽ vượt cạn dễ dàng.</div>
<div>
 
#10 Miếu Ōhachi-shima 
 
Bên bờ ao Hachi-shima-ga-ike nằm ở phía Tây chính điện có miếu thờ "Ōhachi-shima" thờ Ōhachi-shima. Đây là tên khác của quần đảo Nhật Bản được nam thần Izanagi và nữ thần Izanami khai sinh trong thần thoại.  
Miếu Ōhachi-shima chỉ là bãi đất với cây cối và được hàng rào đỏ bao quanh, mỗi bề chừng 30m.  
 
 
<div style="text-align: center;">
<img src="https://i.imgur.com/c3P3j8O.jpg" /></div>
 
Đền thờ này tượng trưng cho quần đảo Nhật Bản, và từ thời cổ đã có quan niệm rằng Nhật Bản là đất của các vị thần. 
 
Ngoài 10 điều thú vị trên, đền Fushimi Inari còn nổi tiếng về những chuyện mang màu sắc thần bí, ma quái. Người ta cho rằng nếu đi thăm đền vào lúc chạng vạng thì rất dễ lạc đường, gặp những chuyện kỳ quái, nhất là ở gần chỗ nghìn cánh cổng Torii và ao Shin-ike. 
Có người đi lạc trong núi Inari không tìm được đường về thì nghe sau lưng có tiếng chỉ đường, khi quay lại thì không thấy ai. Lại có người cảm giác đi lạc mất mấy phút nhưng người khác phải đi tìm suốt mấy tiếng. Có người không hợp duyên nên không bao giờ tới được đền dù có đi bao lần cũng vậy. 
 
 </div>
<iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/0h8dZvZQSN4" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

Đền thờ Inari ở Fushimi

Thần Inari, hay Inari Đại minh thần (稲荷大明神 - Inari Daimyōjin) là vị thần chi phối ngũ cốc, thần nông nghiệp trong thần thoại Nhật Bản. Trên ...

Đọc thêm »

Ranjatai

Trầm hương, kỳ nam là loại gỗ hương xuất xứ từ vùng Đông Nam Á, nhất là Việt Nam, được biết đến với giá trị kinh tế cao. Bởi trầm hương rất khó tìm nên trong tiếng Việt mới có thành ngữ "ngậm ngãi tìm trầm". Tuy nhiên ít người Việt biết rằng trầm hương rất được trọng dụng trong văn hóa Nhật Bản từ hàng ngàn năm trước. Trầm hương được dùng chủ yếu trong Hương đạo, môn nghệ đạo độc đáo chỉ có ở Nhật Bản, lấy việc thưởng thức mùi hương làm thú vui và được nâng tầm lên hàng "đạo". Trong số các loại gỗ hương thì Ranjatai (蘭奢待 - Lan Xa Đãi) được biết đến nhiều nhất, được xem như một huyền thoại và biểu tượng của kẻ thống trị. Vậy Ranjatai là gì? 
<div style="margin: 0px; padding: 0px; text-align: center;">
<img alt="[IMG]" class="bbCodeImage LbImage" data-url="http://i.imgur.com/4hKN7L3.jpg" src="https://i.imgur.com/4hKN7L3.jpg" style="border: 0px; max-width: 100%;" /> Ranjatai</div>
 Ranjatai, hay "Lan Xa Đãi" là tên khúc gỗ hương huyền thoại được bảo quản ở Chính Thương viện (Shōsō-in), nhà kho của Đông Đại tự (Tōdai-ji), ngôi chùa phái Hoa Nghiêm gắn liền với lịch sử Phật giáo Nhật Bản. Nhà kho này là nơi cất giữ những món bảo vật của Thiên Hoàng Shōmu (Thánh Vũ) và Hoàng Hậu Kōmyō (Quang Minh), trong đó có Ranjatai. Khúc gỗ hương này được cho là "thiên hạ đệ nhất danh hương" ở Nhật. Theo mục lục trong Chính Thương viện thì mẫu gỗ hương này có tên chính thức là "Hoàng thục hương" (黄熟香 - Ōjuku-kō), còn Lan Xa Đãi (Ranjatai) là nhã hiệu của nó. Trong chữ "lan" có chữ "đông", trong chữ "xa" có chữ "đại" và trong chữ "đãi" có chữ "tự". Như vậy, Lan Xa Đãi (Ranjatai) còn là danh tự ẩn của Đông Đại tự (Tōdai-ji). 
<div style="margin: 0px; padding: 0px; text-align: center;">
<img alt="[IMG]" class="bbCodeImage LbImage" data-url="http://i.imgur.com/zPZ1vqd.jpg" src="https://i.imgur.com/zPZ1vqd.jpg" style="border: 0px; max-width: 100%;" /></div>
 Mùi hương của Ranjatai được cho là "không bao giờ phai" và cùng với Hồng trầm hương, nó được những bậc quyền uy rất quý trọng. Ranjatai đôi khi còn được viết là "Lan Xạ Đãi" (蘭麝待), trong đó "lan" là hoa lan, loài hoa có mùi thơm và "xạ" là túi xạ của con hươu xạ. Trọng lượng của khối Ranjatai là 11.6 kg, nhưng theo suy đoán thì lúc đầu được bảo quản ở Đông Đại tự, nó nặng 13 kg. Từ thành phần hóa học, người ta xếp nó vào hàng Gia La (Kyara), tên gọi khác của Trầm hương trong thế giới Hương đạo Nhật Bản. Nguồn gốc của Ranjatai được cho là do Hoàng Hậu Kōmyō (Quang Minh) dâng tặng cho Đông Đại tự sau khi Thiên Hoàng Shōmu (Thánh Vũ) qua đời. Vị Thiên Hoàng này là người tạo dựng nên văn hóa Phật giáo ở kinh đô Heijō (Bình Thành). Theo truyền thuyết thì Ranjatai được nhà Ngô bên Trung Hoa tặng cho Thiên Hoàng, nhưng cũng có thuyết nói là do Hoằng Pháp đại sư Kūkai (Không Hải) mang về Nhật sau chuyến du học Trung Hoa. Ban đầu khúc gỗ hương này được cất giữ trong Chính Thương viện thì không mấy người biết tới, nhưng câu chuyện trong Chính Thương viện luôn tràn ngập mùi hương sực nức dần dần lan truyền khắp nơi. Vì vậy mà các vị Thiên Hoàng, các vị Tướng Quân thường cắt một mẫu nhỏ trong khúc gỗ hương này để ban tặng cho quần thần có công. Dần dà, Ranjatai trở thành biểu tượng của quyền lực, khai sinh ra truyền thuyết "người nào nắm được Ranjatai, người đó có cả thiên hạ". Thực tế là các bậc nắm quyền khi xưa như Tướng Quân Ashikaga Yoshimasa, Oda Nobunaga, Thiên Hoàng Meiji đều có cắt một phần của khúc gỗ hương này. Tháng 1 năm 2006, giáo sư Yoneda Kaisuke của Đại học Ōsaka tiến hành phân tích và biết được rằng trên Ranjatai có tất cả 38 vết cắt. Từ màu đậm nhạt quanh vết cắt mà biết được thời kỳ của những vết cắt này chênh nhau khá nhiều, từ xa xưa như thời Ashikaga hay đến gần đây như thời Meiji. Có những chỗ bị cắt nhiều lần trên cùng một vị trí được người ta suy đoán là Ranjatai bị cắt không dưới 50 lần. Ngoài những bậc nắm quyền thì cũng có thể trước khi vận chuyển đến Nhật, Ranjatai đã bị cắt vài phần, và cũng có thể những người liên quan đến Đông Đại tự đã cắt bớt. Truyền thuyết "người nào nắm được Ranjatai, người đó có cả thiên hạ" được Oda Nobunaga lợi dụng triệt để. Nobunaga cắt một miếng bằng với kích thước và cùng hình dáng với miếng cắt của Ashikaga Yoshimasa rồi đem đốt, nói với thế gian rằng thiên hạ của họ Ashikaga đã mất, nay Nobunaga đã lấy được thiên hạ. Năm Meiji thứ 10 (1877), Thiên Hoàng Meiji đến thăm Đông Đại tự và tỏ hứng thú với Ranjatai đang được trưng bày. Sau khi trở về điểm nghỉ chân ở Nara thì được viên quản lý cắt một mẫu dài 2 thốn (chừng 6cm) dâng lên. Thiên Hoàng chia mẫu này thành 2 nửa, một nửa đem đốt còn một nửa mang về Tōkyō. Bấy giờ có ghi chép rằng "mùi hương ngập tràn khắp nơi nghỉ chân của Thiên Hoàng". Ranjatai được xem là có giá trị còn hơn cả một xứ một thành, nên các võ tướng lập công lớn cũng được ban thưởng bằng những mẫu cắt từ khúc gỗ hương này. Thực tế là có rất ít Võ tướng được ban thưởng cho một xứ một thành, nhưng Nobunaga đã lợi dụng Ranjatai để tạo ra suy nghĩ nó đáng giá hơn cả một xứ một thành. Do sự tuyên truyền, quảng cáo xảo diệu của Nobunaga mà tên tuổi Ranjatai được cả thế gian biết tới, trở thành một huyền thoại và còn xuất hiện trong văn thơ, kịch nghệ sân khấu. 
<div style="margin: 0px; padding: 0px; text-align: center;">
<img alt="[IMG]" class="bbCodeImage LbImage" data-url="http://i.imgur.com/meCTNAI.jpg" src="https://i.imgur.com/meCTNAI.jpg" style="border: 0px; max-width: 100%;" /> Một mảnh Ranjatai trong game Nioh. Sử dụng Item này sẽ nhận được 100,000,000 Amurita.</div>

Ranjatai

Trầm hương, kỳ nam là loại gỗ hương xuất xứ từ vùng Đông Nam Á, nhất là Việt Nam, được biết đến với giá trị kinh tế cao. Bởi trầm hương rất ...

Đọc thêm »

Nhật Do đồng tổ luận (3)

<div class="MsoNormal">
Điểm giống nhau giữa chữ Katakana và chữ Hebrew<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoNormal">
Katakana là một loại
văn tự trong hệ thống văn tự của tiếng Nhật, mang nghĩa là chữ Kana không hoàn
thiện, được cho là hình thành từ một phần của chữ Hán. Chữ Katakana thường được
dùng để biểu ký các từ ngoại lai (trừ gốc Hán) theo cách đọc của người Nhật.
Không rõ vì lý do gì mà trong văn tự Hebrew có nhiều chữ giống Katakana cả về
hình thức lẫn phát âm như dưới đây.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoNormal">
•      ア(a) và א(aleph),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      ハ(ha)ヘ(he) và ה(Hey),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      ハ(ha)ヘ(he) và ח(het),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      カ(ka)コ(ko) và כ(kaf),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      ラ(la) và ל(lamed),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      マ(ma) và מ(mem),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      ム(mu) và ם(mem),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      ノ(no) và נ(nun),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      サ(sa) và  
(samkh) (tiếng Aramaic),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      カ(ka)ク(ku)ケ(ke)コ(ko) và ק(qof),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      ト(to) và ץ(tsuadi),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      レ(re) và ר(resh),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      シ(shi) và ש(shin),<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
•      タ(ta) và ת,תּ(tav)<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoNormal">
Sự giống nhau giữa tiếng <ruby>Hebrew<rp>(</rp><rt>Do Thái</rt><rp>)</rp></ruby> và Yamato-kotoba<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoNormal">
Ngày nay, tiếng Nhật hiện
đại bao gồm sự pha trộn giữa từ ngữ thuần Nhật và từ gốc Hán, từ ngoại lai từ
Tây phương, cònYamato-kotoba là danh từ để chỉ tiếng nói cố hữu của dân tộc Nhật
Bản, không bao gồm từ Hán và từ ngoại lai. Một từ gốc Hán trong tiếng Nhật có
hai cách phát âm là Kun-yomi
là cách đọc thuần Nhật đối với chữ Hán, và cách đọc On-yomi là cách đọc kiểu Nhật theo âm Hán của
chữ Hán. Như vậy, đối với một chữ Hán thì cách đọc Kun-yomi hoàn toàn xa lạ với
cách đọc của chính người Hán đối với chữ Hán đó, trong khi cách đọc On-yomi lại
gần gũi về mặt phát âm với cách đọc của người Hán, cũng như người Triều Tiên và
cách đọc Hán Việt đối với chữ Hán đó.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
Như vậy thì dễ hiểu tại
sao có nhiều báo cáo về sự giống nhau trong từ vựng của tiếng Nhật với các dân
tộc như Triều Tiên, Việt Nam. Triều Tiên và Việt Nam vốn chịu ảnh hưởng của nền
văn hóa qua các triều đại Ngô, Hán, Tùy, Đường, và về mặt lịch sử thì thời cổ đại,
giữa Nhật và bán đảo Triều Tiên, các vương triều Trung Hoa đã có sự thông
thương mậu dịch nên từ vựng có sự tương đồng là điều dễ hiểu. Nhưng giữa Nhật Bản
và Do Thái vốn không có quan hệ gì từ thời cổ mà trong từ vựng lại có nhiều điểm
tương đồng, điều đáng nói là sự tương đồng đó ở cách đọc Kun-yomi, tức cách đọc
thuần Nhật của từ vựng.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoNormal">
Nghiên cứu của Eidelberg<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
Joseph Eidelber vốn là
một quân nhân Israel sinh ra ở <ruby>Ô Khắc Lan<rp>(</rp><rt>Ukraine</rt><rp>)</rp></ruby>, một
học giả ngôn ngữ nói được 7 thứ tiếng và năm 1974, vì mục đích nghiên cứu mà
ông đến Kyōto theo học ở một đền thờ Thần đạo và trở thành tư tế đền <ruby>Go-ō<rp>(</rp><rt>Ngự Vương</rt><rp>)</rp></ruby>.
Trong cuốn sách "dân tộc Yamato từng là người Do Thái" (Tama xuất bản
năm 1984) ông có nêu ra các điểm sau<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="mso-list: l1 level1 lfo1; text-indent: -18.0pt;">
·      Chỉ ra sự giống nhau giữa văn tự Hebrew và
chữ Hiragana, Katakana. (tuy nhiên Katakana và Hiriagana được cho là thành lập
sau, vào thế kỷ thứ 9)<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="mso-list: l1 level1 lfo1; text-indent: -18.0pt;">
·      Chỉ ra trong tiếng Nhật có nhiều từ vựng giống
với tiếng Hebrew. Eidelberg nói rằng ông tốn 14 năm để điều tra về ngôn ngữ ở
các nơi trên khắp Thế giới. Trên Thế giới có nhiều dân tộc nghi ngờ là "10
chi tộc mất tích", chẳng hạn như người Maya ở Trung Nam Mỹ, nhưng chưa từng
thấy ngôn ngữ nào có nhiều từ vựng giống với tiếng Hebrew như tiếng Nhật. Tiếng
Nhật vốn không liên quan với bất kỳ ngôn ngữ nào nên được cho là "ngôn ngữ
cô lập", nhưng lại có trên 3000 từ giống với từ vựng tiếng Hebrew.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="mso-list: l1 level1 lfo1; text-indent: -18.0pt;">
·      Danh xưng chính thức của Thiên Hoàng là
Sumera Mikoto (Sumera là tiếp đầu ngữ hàm ý tôn kính), đọc theo phương ngữ
Aramaic nghĩa là "đại vương Samaria" (Samaria là thủ đô của Vương quốc
Bắc Israel thời cổ đại). Thụy hiệu của vị Thiên Hoàng đầu tiên (Jimmu) là Kamu
Yamato Iwre Biko Sumera Mikoto, theo tiếng Aramaic nghĩa là "đại vương
Samaria, người sáng tạo chí tôn của dân tộc Hebrew của Thượng đế).<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpLast">
 </div>
<div class="MsoNormal">
Những luận điểm khác<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoNormal">
Ghi chép liên quan trong Kinh thánh<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoListParagraph" style="mso-list: l0 level1 lfo2; text-indent: -18.0pt;">
·      Sách Isaiah 11:11~  "Khi ngày đó đến, Chúa sẽ đưa tay chuộc lại dân còn sót
của ngài. Họ là những kẻ bị bỏ sót lại tại Assyria, Ai Cập, Thượng Ai Cập,
Kush, Elam, Shinar, Hamath và các xứ ven biển. Chúa sẽ hướng đến dân các nước
mà giương cờ, kéo những người Israel bị đuổi đến tận cùng bốn phương đất về,
gom những người Judah tản mác lại".<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraph" style="mso-list: l0 level1 lfo2; text-indent: -18.0pt;">
 </div>
<div class="MsoNormal">
(Trong ngày đó, Chúa
còn đặt tay một lần nữa đặng chuộc dân sót của Ngài, tức là kẻ sót lại bởi
A-si-ri, Ê-díp-tô, Pha-trô, Cút, Ê-lam, Si-nê-a, Ha-mát cùng các cù lao biển.
Chúa sẽ dựng một cây cờ cho các nước; nhóm những người Y-sơ-ra-ên bị đuổi, thâu
những người Giu-đa lưu lạc, từ bốn góc đất)<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
 </div>
<div class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="mso-list: l0 level1 lfo2; text-indent: -18.0pt;">
·      Sách Isaiah 11.12 gọi 10 chi tộc là "những
kẻ bị đuổi ra khỏi Israel". Đây cũng là cụm từ để chỉ người không chịu lễ
cắt bao quy đầu. Nếu lời tiên tri này áp dụng cho 10 chi tộc thì những dân tộc
có tập quán cắt bao quy đầu về mặt lịch sử hay truyền thống sẽ tự động bị loại
trừ khỏi danh sách hậu duệ của 10 chi tộc.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpLast" style="mso-list: l0 level1 lfo2; text-indent: -18.0pt;">
·      Sách Isaiah 24:14~ "bọn họ cất tiếng, hát mừng uy quang của
Chúa, cất tiếng thét từ biển cả. Vì vậy, dù ở miền đất phía Đông, các ngươi
cũng hãy tôn kính Chúa, dù ở trên các đảo cũng hãy tôn kính tên của Chúa, thần
của người Israel. Từ nơi cùng trời cuối đất nghe thấy tiếng hát "vinh
quang cho những người tuân phục Chúa".<o:p></o:p></div>
<div class="MsoNormal">
(Những kẻ nầy sẽ cất tiếng
lên, kêu rao; từ nơi biển kêu lớn tiếng vui mừng vì sự uy nghiêm Đức Giê-hô-va.
15 Vậy hãy tôn vinh Đức Giê-hô-va trong phương đông, hãy tôn vinh danh Đức
Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, trong các cù lao biển! 16 Chúng ta đã
nghe từ nơi đầu cùng đất hát rằng: Vinh hiển cho kẻ công bình!)<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="mso-list: l2 level1 lfo3; text-indent: -18.0pt;">
·      Sách Isaiah 43:1 ~ "Hỡi Jacob, Chúa là đấng sáng tạo nên
ngươi, hỡi Israel, đức Chúa sáng tạo nên ngươi bây giờ đang nói thế này. Chớ có
sợ hãi, ta sẽ chuộc lại ngươi. Ngươi là của ta. Ta sẽ gọi tên ngươi.... Chớ có
sợ hãi, ta sẽ cùng ở bên ngươi. Ta sẽ dẫn dắt con cháu của ngươi từ phương Đông
trở về, tập hợp ngươi từ phương Tây. Hãy để ngươi hướng về phương Bắc mà đi, đừng
ngăn cản khi hướng về phương Nam. Ngài nói, ta sẽ dẫn đám con trai từ nơi xa
xôi, đưa đám con gái từ nơi cùng trời cuối đất trở về.Tất cả họ đều là người được
gọi dựa vào tên ta".<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="mso-list: l2 level1 lfo3; text-indent: -18.0pt;">
·      Sách Jeremiah 16:13 ~ "Ta đuổi các ngươi ra khỏi vùng đất này,
ta đuổi các ngươi đến nơi đất mà các ngươi chẳng biết đến tổ tiên mình. Tại đó,
các ngươi cứ việc phụng sự các vị thần linh khác cả đêm lẫn ngày. .... Ta sẽ
đưa bọn họ trở về vùng đất ta đã ban cho tổ tiên họ."</div>
<div class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="mso-list: l2 level1 lfo3; text-indent: -18.0pt;">
(Cho nên
ta sẽ ném các ngươi ra khỏi đất nầy, vào trong một xứ mà các ngươi và tổ phụ
các ngươi cũng chưa từng biết, tại đó các ngươi sẽ hầu việc các thần khác đêm
ngày..... Ta sẽ lại dẫn chúng nó về trong đất mà ta đã ban cho tổ phụ chúng nó)
Nếu điều này đúng với 10 chi tộc thì ngoài vùng Địa Trung Hải, Ả Rập, Trung Á
và Ấn Độ thì họ còn đến sống ở nhiều nơi khác và tín ngưỡng các vị thần khác
ngoài Yahweh.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="mso-list: l2 level1 lfo3; text-indent: -18.0pt;">
·      Theo Sáng thế ký 46: 16 thì Gad là người con
trai thứ 7 của Jacob, Jacob lại có người con thứ 4 tên là Ezbon (AtsVN) và có ý
kiến cho rằng đầy chính là nguyên ngữ của chữ Nippon (hay Nihon), tức "Nhật
Bản" theo cách phát âm của người Nhật.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpLast" style="mso-list: l2 level1 lfo3; text-indent: -18.0pt;">
·      Trưởng nam của Benjamin là Bela, Bela cũng
có người con trưởng tên là Ezbon.<o:p></o:p></div>
<div class="MsoListParagraphCxSpLast" style="mso-list: l2 level1 lfo3; text-indent: -18.0pt;">
 </div>
<div class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-align: right; text-indent: -18pt;">
(còn)</div>
 
<div class="MsoNormal">
 </div>

Nhật Do đồng tổ luận (3)

Điểm giống nhau giữa chữ Katakana và chữ Hebrew Katakana là một loại văn tự trong hệ thống văn tự của tiếng Nhật, mang nghĩa là chữ Kan...

Đọc thêm »

Yêu quái Nhật Bản: Nue

Nue (鵺、鵼、恠鳥、奴延鳥) là một loại yêu quái (yōkai) hay chướng linh (mono-no-ke) trong truyền thuyết Nhật Bản. Hình dạng Yêu quái Nue thấy xuất hiện trong tác phẩm quân ký "Heike-monogatari" (Bình gia vật ngữ, chuyện kể về nhà họ Taira) và được miêu tả là có đầu khỉ, mình chồn, 4 chân như hổ và đuôi rắn. Tùy vào văn kiện mà có chỗ không đề cập gì tới thân mình, có chỗ lại tả nó mang mình hổ. Trong tác phẩm "Gempei Suisei-ki" (Nguyên Bình thịnh suy ký, ký ghi chép chuyện thịnh suy của 2 họ Minamoto và Taira) thì tả nó có lưng hổ, chân của chồn và đuôi cáo. Còn có tư liệu tả Nue mang đầu mèo và mình gà. 
 
 
<img height="360" src="https://i.imgur.com/k0dFr8q.jpg" width="640" /> 
 
Tạo hình Nue trong game Nioh (PlayStation 4) 
 
 Từ hình dạng được miêu tả, Nue được cho là con thú tổ hợp đại diện cho can chi, gồm dần (hổ) ở Đông Bắc, tỵ (rắn) ở Đông Nam, thân (khỉ) ở Tây Nam và càn (chó và lợn rừng) ở Tây Bắc.  
 
<img height="426" src="https://i.imgur.com/Sq2TRwZ.jpg" width="640" /> 
 
Tượng Minamoto Yorimasa bắn Nue trong khuôn viên chùa Trường Minh 
 
 Nue được cho là có tiếng kêu "hyo, hyo" rợn người, giống với tiếng chim Toratsugumi (một loại chim hoét). "Nue" cũng là tên khác để gọi loài chim Toratsugumi. Có thuyết cho rằng Nue chính là lôi thú, con yêu quái xuất hiện mỗi khi có sét đánh. Nue được cho là xuất hiện từ cuối thời Heian, nhưng tùy vào tư liệu mà thấy nói ở thời Thiên hoàng Nijō, có chỗ nói ở thời Thiên hoàng Konoe, nơi khác lại nói thời Thiên hoàng Goshirakawa, thời Thiên hoàng Toba. Tên gọi Nguyên lai, chữ 鵺 (chữ "dạ" đứng cạnh chữ "điểu") được cho là để chỉ loài chim giống con trĩ, chữ "dạ" là chữ tượng thanh, không có ý nghĩa. Một cách viết khác của "Nue" là 鵼 (chữ "không" đứng cạnh chữ "điểu") để chỉ loài quái điểu. Loài chim này được cho là hót vào đêm, thường thấy tên trong các tác phẩm cổ điển "Koji-ki", "Man-yō-shū" nhưng hiện tại người ta cho đó là chim Toratsugumi. Tiếng hót rầu rĩ của loài chim này khiến người thời Heian cho nó là hung điểu, chim báo điềm gỡ. Mỗi khi Thiên hoàng và các quý tộc nghe thấy tiếng chim này đều cúng tế cầu khấn để không xảy ra chuyện lớn. Trong "Heike-monogatari" còn đề cập tới một con quái vật "không rõ thực thể, chỉ biết tiếng kêu giống Nue" mà không có tên, hiện nay thì người ta xem con quái vật này chính là Nue. Chính vì điển tích văn chương này mà từ "Nue" trong tiếng Nhật còn được dùng để chỉ người hành tung không rõ ràng. 
 Tiễu trừ Nue Trong "Hekei-monogatari" và cuốn địa chí xứ Settsu là "Settsu meisho zue" (họa đồ về các điểm nổi tiếng của xứ Settsu) có thuật lại chuyện tiễu trừ yêu quái Nue như sau. Vào cuối thời Heian, trong cung điện Seiryō nơi Thiên hoàng Konoe sinh sống, mỗi đêm đều nghe thấy tiếng kêu quái dị vang vọng cùng làn khói đen xuất hiện. Việc này khiến Thiên hoàng sợ hãi, cuối cùng lâm bệnh, bao nhiêu thuốc thang và cúng lễ đều không khỏi. Các cận vệ biết được chuyện trước kia có võ tướng Minamoto Yoshiie nhờ tài cung tên mà khiến yêu quái hết quấy nhiễu nên ra lệnh cho xạ thủ Minamoto Yorimasa tiễu trừ quái vật. Một đêm nọ Yorimasa dẫn theo gia thần là I-no-hayata, cắp theo cánh cung của tổ tiên là Minamoto Yorimitsu để lại, lên đường trừ yêu quái. Lúc này làn khói đen quái dị bắt đầu bao trùm lên điện Seiryō, Yorimasa bắn mũi tên nhọn do mình tự vót, yêu quái rú lên rồi rơi xuống phía Bắc thành Nijō. Không bỏ lỡ cơ hội, gia thần I-no-hayata đè con thú xuống rồi kết liễu nó. Lúc bấy giờ trong cung đình nghe đâu có 2, 3 tiếng kêu trên không rồi im bặt. Sau đó Thiên hoàng khỏi bệnh, ban thưởng cho Minamoto Yorimasa thanh kiếm Sư tử vương. Về cái xác yêu quái sau khi bị giết thì có nhiều thuyết nói khác nhau. Theo "Heike-monogatari" thì người kinh đô sợ nó tác quái nên đem xác nó lên thuyền, thả trôi sông Kamo. Chiếc thuyền theo nhánh sông này trôi xuống sông Yodo ở Ōsaka, rồi bị nước đẩy lên bờ sông Ashiya và sông Sumiyoshi ở Hyōgo. Người ở sông Ashiya đem đất sét đắp lên xác Nue rồi đắp mồ chôn. Mồ này được ghi trong địa chí "Settsu meisho zue" là nằm giữa sông Ashiya và sông Sumiyoshi. 
   
<img height="640" src="https://i.imgur.com/9bOrvhe.jpg" width="420" />  
I-no-hayata và Nue 
 
Theo cuốn địa chí "Ashiwake-bune" đầu thời Edo thì thuyền chở xác Nue trôi xuống hạ lưu sông Yodo, người làng sợ nó tác quái nên báo cho sư trụ trì Mẫu Ân tự, đem đất sét đắp thành mồ chôn. Đến thời Meiji thì nấm mồ bị phá khiến oán linh của Nue lại quấy nhiễu, dân làng phiền não nên lại cho đắp mồ. Còn theo "Gempei Suisei-ki" và tập tùy bút "Kanden Jihitsu" thì xác Nue được chôn ở chùa Kiyomizu thuộc địa phận cổ đô Kyōto, nhưng đến thời Edo lại đào lên nên bị oán linh quấy nhiễu. Theo một thuyết khác thì Nue sau khi chết, đầu thai làm con ngựa tên Kinoshita và được Yorimasa nuôi dưỡng. Nghe tiếng con ngựa tốt, Taira Munemori chiếm ngựa, việc này trở thành động cơ để Yorimasa dấy binh đánh họ Taira và cuối cùng bỏ mạng. Lại có thuyết nói xác Nue rơi xuống phía Tây hồ Hamana ở tỉnh Shizuoka, trong khi thuyết khác nói các phần đầu, thân, cánh và đuôi của Nue lần lượt rơi xuống các điểm trong thành phố Hamamatsu nên ngày nay những địa điểm này đều mang tên các bộ vị của Nue. Người ở tỉnh Ehime thì tin rằng bản thể của Nue chính là mẹ của Yorimasa. Vào thời họ Taira cực thịnh, mẹ của Yorimasa vì nhớ quê mà đến đất này sống ẩn dật. Trong vùng núi nơi này có ao Azo-ga-ike có tiếng linh thiêng, mẹ Yorimasa mới tìm đến khấn với long thần, cầu cho con trai được hiển hách và dòng họ Minamoto phục hưng trở lại. Vì lời cầu nguyện này và lòng căm hận họ Taira mà mẹ Yorimasa hóa thành Nue, bay đến kinh đô làm Thiên hoàng mắc bệnh, rồi để con trai bắn chết để lập công trạng. Di tích + Mồ Nue (gần ga Ashiya ở Ōsaka): nơi có mồ chôn Nue trôi sông theo mô tả trong "Heike-monogatari". Gần khu này có cầu tên Nuezuka-bashi cũng là vì tích này. + Mồ Nue (quận Miyako-jima thuộc Ōsaka): mồ chôn Nue sau khi trôi xuống sông Yodo theo mô tả trong sách địa chỉ "Ashiwake-bune". Mồ hiện tại do phủ Ōsaka trùng tu năm 1870, còn miếu thờ do dân địa phương trùng tu năm 1957. + Mồ Nue (phủ Kyōto): gần sân vận động công viên Okazaki. Không rõ tính liên quan với truyền thuyết chôn Nue trong chùa Kiyomizu. Theo kết quả khai quật thì đây là mộ cổ từ thời Kofun. + Ao Nue: ao trong công viên Nijō (Kyōto). Đây được cho là nơi Yorimasa rửa mũi tên nhuốm máu sau khi bắn Nue. + Đền thần Shimei ở Kyōto: trước khi Yorimasa tiễu trừ Nue có đến đây cầu khấn, sau khi tiễu trừ yêu quái thành công thì cúng dường đầu mũi tên. Phần mũi tên này được xem là bảo vật của đền, bình thường chỉ trưng bày ảnh, đến dịp tế lễ vào tháng 9 hằng nam mới công khai vật thật. + Địa Tạng Yane ở thành phố Kameoka, Kyōto: khi Yorimasa tiễu trừ Nue có khấn với bổn tôn Địa Tạng Bồ Tát. Địa Tạng báo mộng cho Yorimasa làm tên từ cánh chim bồ câu. Vì vậy mà hình tượng Địa Tạng ở đây cầm theo mũi tên. + Trường Minh tự ở tỉnh Hyōgo: đất này vốn là lãnh địa của Yorimasa. Trong khuôn viên chùa có tượng Yorimasa tiễu trừ Nue, cạnh chùa của bụi trúc được cho là nơi Yorimasa vót trúc làm tên bắn Nue.a

Yêu quái Nhật Bản: Nue

Nue (鵺、鵼、恠鳥、奴延鳥) là một loại yêu quái (yōkai) hay chướng linh (mono-no-ke) trong truyền thuyết Nhật Bản. Hình dạng Yêu quái Nue thấy xuất h...

Đọc thêm »

Yoshikawa Eiji

Yoshikawa Eiji（吉川英治） ( 1892-1962 ) là một trong những tiểu thuyết gia Nhật Bản nổi tiếng nhất với thể loại tiểu thuyết lịch sử. Ông từng làm nhiều nghề trước khi bước vào nghề viết và bắt đầu nổi tiếng với “Naruto Hichō” (鳴門秘帖) và trở thành tác gia văn học đại chúng tiêu biểu với “Miyamoto Musashi “đăng liên tục trên tạp chí Asahi kể từ năm 1935. Ông chịu nhiều ảnh hưởng của văn học cổ điển Trung Hoa và Nhật Bản như truyện Thử Hử, Tam Quốc Chí hay truyện Heike để rồi sau này ông lại kể lại những câu chuyện này dưới cái nhìn của mình với ngôn ngữ dễ tiếp nhận hơn. Ông nhận được huân chương văn hóa năm 1960, giải thưởng cao quý nhất dành cho người cầm bút và mất ngày 7 tháng 9 năm 1962 vì ung thư phổi. Yoshikawa Eiji được xem là một trong những cây bút viết tiểu thuyết lịch sử lớn nhất không chỉ ở Nhật Bản mà còn là phạm vi toàn cầu. Cả đời ông viết khoảng 80 trường thiên và 180 đoàn thiên. 
 
 
 
<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;">
<a href="http://i.imgur.com/Agbr8Cn.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="300" src="https://i.imgur.com/Agbr8Cn.png" width="400" /></a></div>
 
 
Kinh lịch: ông sinh vào ngày 11 tháng 8 năm 1892 với cái tên Yoshikawa Hidetsugu （吉川英次）tại tỉnh Kanagawa và là con thứ của Yoshikawa Naohiro, nguyên là một võ sĩ của phiên Odawara. Thời còn học tiểu học từng ước mơ sau này trở thành kỵ sĩ, đến năm 10 tuổi thì bắt đầu có bài viết gửi đăng tạo chí. Năm 11 tuổi vì bố làm ăn thất bại nên phải nghỉ học và đi làm. Năm 18 tuổi gặp tai nạn suýt chết khi đang làm việc tại bến tàu Yokohama, năm 1910 lên Tōkyō học việc trong một hiệu sơn. Khoảng thời gian này ông quan tâm đến thơ Haiku được thể hiện qua truyện tranh. Ông tham gia vào một hội thơ và bắt đầu viết Haiku qua truyện tranh với bút danh Kijirō （雉子郎）, Kiji nghĩa là con trĩ. Năm 1914 ông nhận được giải nhất với tác phẩm “Enoshima Monogatari” trong cuộc thi sáng tác do nhà xuất bản Kōdansha tổ chức. Năm 1921 gia nhập tờ báo Maiyū shimbun và trong những năm sau đó bắt đầu xuất bản các tác phẩm nhiều kỳ. Thời gian này ông viết “Shinranki” kể về cuộc đời sư Thân Loan. 
 
Năm 1923 kết hôn với Akazawa Yasu và trong năm này xảy ra trận động đất lớn ở Kantō làm tờ báo nơi ông làm việc phải đóng cửa nên phải gửi tác phẩm đến nhà xuẩt bản Kōdansha. Trận động đất này khiến ông quyết tâm theo đuổi nghề viết. Sau đó vài năm Kōdansha công nhận ông là tác gia số một của họ. Ông từng sử dụng qua 19 bút danh khác nhau trước khi chọn Yoshikawa Eiji. Thực chất đây chỉ là cách đổi chữ từ Hidetsugu, tên ông sang Eiji mà thôi. Hidetsugu còn có thể đọc là Eiji và bút danh này được sử dụng mãi đến sau này. Lần đầu tiên ông sử dụng bút danh này là với tác phẩm “Kennan Jonan” (Kiếm nạn nữ nạn). Rồi tên tuổi ông nhanh chóng được biết đến qua “Naruto hichō” đăng liên tục trên tờ Osaka shimbun.  
Đầu những năm 30 thì các tác phẩm của ông trở nên hướng nội, phản ánh những khó khăn trong cuộc sống nhưng đến năm 1935, với trường thiên tiểu thuyết “Miyamoto Musashi” đăng trên tờ Asahi shimbun thì tên tuổi ông đã trở thành bất tử trên văn đàn Nhật Bản nói riêng và của cả thế giới nói chung. Có thể nói đây chính là kiệt tác để đời của ông, một trường thiên tiểu thuyết của văn học đại chúng được xây dựng từ cuộc đời của kiếm khách vô song có thật trong lịch sử. Quá trình hình thành nên kiếm khách Miyamoto Musashi là một chuỗi dài những trui rèn với tinh thần cầu đạo tinh tấn dũng mãnh. Tác phẩm này đã châm ngòi cho phong trào khai thác Miyamoto Musashi ở nhiều tác gia văn học khác cũng như các lãnh vực khác như phim ảnh, kịch nghệ. Hầu như không một người Nhật Bản nào không đọc Miyamoto Musashi. 
 
Năm 1937 chiến tranh với Nhật Trung nổ ra và tờ Asahi shimbun phái ông làm đặc phái viên. Thời gian này ông ly dị Akazawa Yasu và tái hôn với Ikedo Fumiko và vẫn tiếp tục viết với nhiều ảnh hưởng của văn học cổ điển Trung Hoa như tác phẩm “Shin Sangokushi” (Tân Tam Quốc Chí). 
 
Chiến tranh kết thúc và ông cũng tạm ngừng viết, sống tại Yoshino, khu ngoại ô thành phố Tōkyō. Sau đó không lâu, vào năm 1947 ông bắt đầu viết lại và kết quả là sự ra đời của các tác phẩm như “Shin Heike Monogatari” (Truyện Heike mới) đăng trên tuần san Asahi (1950) và “Shihon Taiheiki”. 
 
Toàn bộ các tác phẩm của Yoshikawa Eiji được nhà xuất bản Kōdansha xuất bản chia thành 80 cuốn gọi là : Yoshikawa Eiji Rekishi Jidai Bunko ( Văn khố tiểu thuyết thời đại lịch sử của Yoshikawa Eiji). 
 
 
1 : Kenjo Kennan ―剣難女難 
2~ 4 : Naruto Hichō　－鳴門秘帖 
5~ 7: Edo Sangokushi―江戸三国志 
8 : Kankan mushi wa Utau―かんかん虫は唄う 
9: Rōgoku no hanayome－牢獄の花嫁 
10: Matsu no Rohachi―松の露八 
11~13: Shinran―親鸞 
14~ 21: Miyamoto Musashi―宮本武蔵 
22~32 : Shinsho Taikōki―新書太閤記 
33~ 40: Sangokushi―三国志 
41~ 42: Minamoto Yoritomo―源頼朝 
43: Uesugi Kenshin―上杉謙信 
44: Kuroda Yoshitaka―黒田如水 
45: Ōoka Echizen―大岡越前 
46: Taira no Masakado―平の将門 
47~ 62: Shin Heike monogatari―新平家物語 
63~ 70: Shihon Taiheiki ―私本体太平記 
71 ~ 74: Shin Suikoden―新水滸伝 
75: Jirōkichi gōshi－治朗吉格子 
76: Yagyū tsukikage no shō―柳生月影抄 
77: Wasure nokori no ki―忘れ残り記 
77~78: Shinshū Tenma kyō―神州天馬侠

Yoshikawa Eiji

Yoshikawa Eiji（吉川英治） ( 1892-1962 ) là một trong những tiểu thuyết gia Nhật Bản nổi tiếng nhất với thể loại tiểu thuyết lịch sử. Ông từng làm...

Đọc thêm »

Subscribe to: Posts ( Atom )